KIYMETLİ YAZARLARIMIZ CEVAPLIYOR
www.hakanbirol.com
Merhaba değerli okuyucularımız. Her hafta bir yazarla röportaj köşemizde bu hafta “Hadi Felsefe Yapalım, Yetişkinler Bizi Neden Anlamaz?” kitaplarıyla tanıdığımız “Yıldız KULKUL” var.
Merhabalar Yıldız Hanım, öncelikle röportaj teklifimizi kabul ettiğiniz için teşekkür ederiz. Bize kendiniz ve ilgi alanlarınız hakkında bilgi verir misiniz?
Ben teşekkür ederim bu güzel ilginizden dolayı. Elbette kısaca kendimden bahsedeyim.
29 Mayıs Üniversitesi Felsefe bölümünde lisans eğitimini, İbn Haldun Üniversitesi’nin Eğitim bilimleri alanında yüksek lisans eğitimini tamamladım. Eğitim kurumları ve STK’larda öğretmenlik ve eğitim koordinatörlüğü tecrübeleri bulunmaktadır. Bunula beraber Atölye Felsefe oluşumunun kurucusu üyesiyim. Bir çok gençlik çalışmasında ve STK çalışmalarında gönüllü ve profesyonel olarak çalıştım. Hem öğrencilik dönemimde hem de eğitim koordinatörlüğü yaptığım dönemlerde aynı zamanda da çocuklar için felsefe alanında eğitimlerimi tamamlayıp, uzmanlaşmıştır. 2016 yılından beri de çocuklar için felsefe alanında öğretmen eğitimleri, üniversite işbirlikçi sertifika programları ve çocuklara yönelik projeler gerçekleştirmiştir. Sahada aktif olarak çalışırken bir yandan da birkaç müfredat projelerinde asistanlık ve ders kitabı yazarlığı yaptım. Yaygın dağıtımda da ‘’Hadi Felsefe yapalım’’ ve ‘’yetişkinler bizi neden anlamıyor?’’ adlı iki kitabım bulunmaktadır. Şu anda da 29 Mayıs Üniversitesi Sürekli Eğitim Merkezinde, Çocuklar için Felsefe Eğitmen Eğitimi sertifika programının koordinatörlüğünü yapmakta ve kurumlara bu alanda eğitmen eğitimi ve müfredat desteği vermekteyim. Tüm bu oluşumları da kurucu üyesi olduğum Atölye Felsefe çalışmamız altında gerçekleştirmekteyim. Çalışmalarımıza ve alana dair ilgilenen arkadaşlar olursa sosyal medyada ve web sitemizde inceleyebilirler.
İlgi alanlarımın arasında dijital oyunlar ve STK gençlik çalışmaları bulunmaktadır. Özellikle öğrencilik yıllarımda STK çalışmalarında bulunmamın bugün yaptığım işlere dair çok öğretici ve geliştirici oldu. Buradan da okuyanlar arasında öğrenci arkadaşlar varsa mutlaka bir STK veya bağımsız bir gönüllülük çalışmasında bulmalarını tavsiye ederim. Bu tür çalışmalar kişi adına hem öğretici oluyor hem de iyileştirici. Neden öğrencilik zamanlarını öneriyorum derseniz de insanın bir şeyler yapmaya en çok imkân ve zamanın olduğu dönem öğrencilik dönemidir diyebilir.
“Hadi Felsefe Yapalım” kitabınızdan bahsedecek olursak eserinizde okuyucularımızı neler bekliyor?
‘’Hadi Felsefe Yapalım’’ kitabımın öyküsü benim için çok kıymetlidir. Çünkü ilk çocuk atölye çalışmalarıma Ömer Miraç Yaman Hocamızın gönüllü mentörlük çalışmalarında liseli gençlere ‘’Küçük Prens ile Felsefe’’ atölyeleri yaparak başlamıştım. Liseli gruplarla ilk denemelerimi yaptığım ‘’Küçük Prens ile Felsefe’’ atölye çalışmalarıyla gerçekleştirdiğim felsefe çemberlerinin gençlerde olumlu etki bıraktığını görünce bunu küçük bir müfredata çevirdim. Sonrasında bu müfredat ile Usturlab Eğitim Danışmanlığın da ilgilenmesiyle güzel bir çalışmaya dönüştü. Hatta “Yetişkinler Bizi Neden Anlamaz?” adlı ‘‘çocuklar ile felsefe’’ hikaye serimin ilki olan diğer kitabımın hikayesi de buradan başlamaktadır. Usturlab ile felsefe atölye çalışmalarımız sadece İstanbul sınırında kalmadı. Şehir dışı bilim atölyesi festivallerinde ben tek seferlik Küçük Prens ile Felsefe atölyesi yaptım. O dönemde Yetim Vakfı’nda da eğitim koordinatörlüğü yaptığımdan vakfın şehir dışı ve İstanbul’daki atölyelerinde, felsefe çember çalışmaları yapıyordum. Böylece bir anda Türkiye’nin bir çok il, ilçe hatta köylerinde kendimi Küçük Prens hikayesini okuyup felsefe çemberleri yaparken buldum. O dönemim hem çok yorucu, koşturmalıydı hem de öğretici. Bu çalışmalarda o kadar çok şey öğrencim ki işte bu öğrendiklerimden biri öğretmen kitabı diğer çocuk hikayesi olmak üzere iki kitap yazdım. Dolayısıyla her iki kitabımı okuyan kişileri bekleye ortak şey, tecrübe ve çocukların düşünceleri diyebilirim. “Hadi Felsefe Yapalım” kitabımın özelinde okuyucuyu bekleyen şeyler arasında öncelikle çocuklar için felsefe (P4C) yönteminin ne olduğunu ve nasıl uygulama yapabileceklerini anlatan bilgilendirici içerikle karşılaşacaklar. Sonrasında ise çocuk edebiyatının kült eserlerinde Küçük Prens, Küçük Kara Balık, Alice Harikalar Diyarında ve Momo kitaplarının felsefi arka planlarıyla bu eserlerle çocuklarla nasıl felsefe çember çalışmaları yapabileceklerini içeren bir dizi yönlendirme ve müfredat içerikleriyle karşılaşacaklar. Böylece okuyucu ister anne/baba isterse de öğretmen veya çocuklarla felsefe çalışması yapmak isteyen bir yetişkin, eline “Hadi Felsefe Yapalım” kitabımı aldığında çocuklarıyla keyifli ve kaliteli zaman geçirebilecekleri bir çalışma çıkartabilirler. Kitabın içi, kimi zaman sınıfta, kimi zaman doğanın içinde, kimi zamanda bir müzede felsefe çemberi gerçekleştirebilecekleri önerilerle dolu. Bence okur kitabı incelediğin hem keyif alacak hem de çocuklarla etkinlikler üretebileceği fikirleri olacaktır. Etkinlik yapmasa bile yukarıda saydığım çocuk edebiyatına ait dört temel eserin felsefi arka planlarını keşfedebilir. Aslında okur, momo kim, küçük kara balık evine dönebildi mi, alice harikalar diyarı nerede ve küçük prens yolculuğa neden çıktı, zaman nedir, cesaret nedir, başka olanaklı dünyalar mümkün mü, dostluk ve arkadaşlık aynı şey mi gibi sorular ile boğuşurken keyif alacaktır diye düşünüyorum.
“Yetişkinler Bizi Neden Anlamaz?” bu soru gerçekten çok önemli. Harika bir kitap ismi olmuş. Peki, yetişkinler neden çocukları anlamaz veya anlamak istemezler mi demeliyiz?
Bu kitabımın hikayesini bir üste soruda biraz anlatmıştım oradan devam edeyim. Şehir dışında Mardin, Şırnak, Bitlis, Diyarbakır, İstanbul, Ankara gibi Türkiye’nin farklı şehirlerinde hatta online olarak YTB ve Usturlab işbirliğiyle İngiltere, Makedonya, Kosova, Fransa, Rusya, Pakistan gibi dünyanın bir çok ülkesinden çocukla buluşarak 100’ü aşkın Küçük Prens ile Felsefe atölye çalışması gerçekleştirdim. Bu felsefe atölye çalışmalarındaki çocuklardan aldığım cevaplarla da felsefi olarak hayal gücü kavramını çalışarak ‘’yetişkinler bizi neden anlamaz’’ hikayemi yazdım. Yani elinizde bulunan bu kitap yüzlerce kes bini aşkın çocukla gerçekleştirdiğim felsefe çalışmasının ve akademik olarak felsefe birikimimin eseridir. Her ne kadar yazar adı olarak benim adım yazsa da esasında bu kurgunun sahipleri çocuklar, öğrencilerimdir. Söz buraya gelmişken bu felsefe çemberlerde çok fazlasıyla yetişkin ve çocuk arasındaki iletişime dair bir gözlem yapma daha doğrusu çocukların cevaplarından yakaladığım bir olguyu sunmak isterim. Ben bu felsefe çemberimde ‘’ Hadi felsefe yapalım’’ kitabımdaki ilk ders tasarımını gerçekleştiriyordum. Yani Küçük Prens kitabını meşhur 6 yaşındaki bir çocuğun çizdiği fil yutmuş boğa yılanı resmini anlatan kısmı okuyor ve 6 yaşındaki bir çocuğun resminin yetişkinler tarafından bir şapka sanılması üzerine dediği: ‘‘yetişkinler böyledir, detaylı açıklamalar yapmazsanız sizi anlamazlar’’ cümlesi üzerine şu soruyu yönelterek felsefi kritiğimi başlatıyordum:
‘’ Yetişkinler çocukları anlamakta zorlanır mı?’
Bu soruya istisnasız grupların yüzde 98 ‘evet’ cevabı vermiştir. Nedenini sorduğumda ise tesadüf olamayacak kadar fazlasıyla çocuklardan aynı iki temel cevabı aldım. Birincisi, yetişkinler bizi ciddiye almıyor, ikincisi ise hayal güçleri zayıf olduğu için çocukları anlamıyorlar şeklindeydi. Başka cevapların verilmesiyle birlikte bu iki iki temel cevap her grupta çıktı. Ayrıca diğer cevaplar değişse de genelde bu iki tema altına kategori edilebiliyordu. Tekrar söylüyorum 100’ ü aşkın grupla 1000’den fazla çocukla aynı soru etrafında felsefe çalışması yaptım.
Ben burada cümlemi tamamlamış olayım. Bu satırları okuyan yetişkin arkadaşlar sonrasını yorumlasınlar.
En çok hangi tür kitapları okuyorsunuz ve hangi yazarları takip ediyorsunuz?
Oldukça karışık olacak bu sorunun cevabı. Mesela en son aldığım iki kitaptan biri lisans tezimde ontolojisini çalıştığım çağdaş bir filozofu olan Alain Badiou’nun ‘Filozof Ahmet’’ kitabı, diğer ikisiyse çocuk hikayesi; bunlardan biri çok sevdiğim ünlü İran’lı yazar Samet Bahrengi’nin ‘sevgi masalı’’. Fakat herhalde temelde felsefe, mitoloji ve çocuk edebiyatına ait eserleri okumaktan çok zevk alıyorum. Özellikle mitolojik ve efsane hikayelerini okumaktan çok zevk alırım. Her ne kadar mit, efsane ve çocuk edebiyatındaki masalsı hikayelerdeki bir çok insan için basit ve gerçek olmayan kurgular gelse de ciddi felsefi arka planlar taşımaktadır. Ben de bu metinleri okurken aslında felsefi arka planları analiz ediyor oluyor. Bu da beni oldukça mutlu ediyor. Karışık olan değil, basit olan mükemmele yakındır.
Yazmak başlı başına cesaret isteyen bir iştir. Yazmak isteyen ama nasıl yazmaya başlaması gerektiğini bilmeyenler için önerileriniz var mı?
Öncelikle içlerinden ne geçiyorsa onları yazmaya başlasınlar. Bu yazdıklarını kimse okumasına gerek yok. Zaten birisi okusun diye yazmak herhalde en zor iştir. Bunu yerine eğer sadece yazmaya odaklanıp içindeki dert ve hikayeleri yazarlarsa hem kelimeler daha çok şey anlatmaya başlayacaktır hem de daha güçlü ve gerçek bir metin çıkaracaklardır. İnsan içinden geçenleri yazmadıktan/ yazamadıktan sonra gerçek manada tesiri olan yazılar yazamıyor. Çevrelerini bol bol incelesinler, gezsinler, gezerken fark etsinler, fark ettiklerini bir kenara not alsınlar. Bol bol dinlesinler, başkalarının hikâyelerini, duygularını, dertlerini dinlesinler. Bu hikâye ve duyguları anlamaya çalışsınlar. Anladıkları hikâye ve duyguları somut kurgular da gerçek olacak ve her hakikate işaret eden fikrin, duygunun misalleştirilerek öyküleşmesiyle açığa çıkmasını sağlamış olacaktır.
Değerli Yıldız Hanım, bize vakit ayırdığınız için teşekkür ederiz. En kısa zamanda yeni eserlerinizi de okuyabilmek dileğiyle…
