DİŞ ÇIKARTMA
Bebeğimiz 3-4 aylık oldu , doğum sonrası ilk saatler günler haftalar boyunca beslenme , gaz , ağlama sorunları ile uykusuz ve evhamlı geceler tam geçti , güzel güzel beslenip uyumaya , kakasını çişini düzenli yapmaya başladı derken huzursuzlanmaya uykusu ve iştahı bozulmaya başladı . Hatta beslenmeye olan ilgisi azaldı , meme reddi dahi yaşamaya başladı , tekrar bir evham , acaba bebeğimiz hasta mı …
Bebekler 3-4 aylık oldukları zaman doğumda çene kemikleri içinde yerleşmiş olan diş çekirdekleri gelişerek kemik dokudan diş etine doğru genelde belli bir sıra ve sürede dişler önce sürmeye sonra da çıkmaya başlar . Diş etinin yarılarak dişlerin çıkma süreci bebeklerde kronik bir ağrıya ve yarı fizyolojik bir sürecin yaşanmasına neden olur. Bu sürede bebeklerde uyku ve iştah bozuklukları çoğunlukla ishalimsi kaka olmak üzere bağırsak alışkanlığında değişmeler , ağız salyasında artış , ağız etrafında kızarıklıklar , diş etlerinde şişlik ve sertleşme , kulak ağrısı benzeri kulak tutma hareketleri , kilo almasında azalma ve huy değişiklikleri ve ateş olabilir. Bu tür belirtiler diş çıkmadan önceki 1-2 hafta süresince olabileceği gibi dişin çıkmasını takiben 5-7 gün daha devam edebilir. Her bebek aynı şiddette belirtiler göstermeyebilir , bazı aileler hiçbir şey farketmeden ilk dişlerin çıktığını görürlerken bazı aileler daha sıkıntılı süreçler yaşayabilirler . İlk diş çıkartma süresi de bebekler ve aileler arasında farklılıklar gösterebilir. Vitamin ve beslenme eksiklikleri genel gelişimi etkileyebildiği gibi dişlerin çıkmasını da geciktirebilir, genel olarak ilk dişlerin 6-7. aylarda çıkmasını bekleriz , istisnai olarak herhangi bir hastalık ve eksikliği olmadan da yaşına kadar diş çıkartmayan bebekler olabileceği gibi anne karnında diş çıkartıp dişli doğan bebekler de olabilmektedir. Her şey yolunda olsa bile erken diş çıkartan bebeklerin anneleri emzirme sırasında ağrıya bağlı beslenme sorunlar yaşayabileceği gibi geç diş çıkartan bebeklerin ek gıdaya alışma sorunları da olabilmektedir .
Genelde dişler belli sıra ile çıkarlar , önce hareketli alt çenenin ortadaki kesici dişleri sonrasında sırasıyla üst kesiciler , alt yan kesici dişler , yaşına doğru süt azı dişleri ve sonrasında köpek dişleri ve yaklaşık 2 -2.5 yaş civarı ikinci süt azı dişleri çıkarak ilk dişler tamamlanır . 5-6 yaşından itibaren ise yaklaşık aynı sırayla süt dişleri yerine kalıcı ana dişleri ve ayrıca arka azı dişler çıkmaya başlar. Süt dişleri kalıcı olmasa bile diş ve dişeti hastalıkları çocukların hızlı büyüme sürecinde beslenme ve genel sağlıklarını olumsuz etkileyebileceği için düzenli diş kontrollerinin yapılması , temizleme ve özellikle biberon , şeker ve asit çürükleri için diş sağlığını koruyan uygun beslenme alışkanlıklarının edindirilmesi önemlidir.
Diş çıkartma sürecinde bebekler hastalıklara daha açık olurlar , elleri ile diş etlerini kaşıma ve refleks olarak parmak el yada eşya emme alışkanlıkları gelişir ve enfeksiyon riski artar . Eğer bebeğimizin genel durumu iyi bile olsa 3-4 günü aşan koltuk altı 38 derece ve üzeri ateşlenme devam ediyorsa yada birlikte artan şiddette şikayetler oluyorsa sağlık durumunun değerlendirilerek ek problemi olup olmadığı incelenmelidir. Diş ağrısı için soğutulmuş diş kaşıyıcılar yada doktorunun önerisiyle tedavi verilebilir.
Sağlıklı dişler ve günler dileklerimle , çocuklarımızın sağlığı mutluluğumuzdur.
UzmDr Selami Önder
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı 
