FAST FOOD ZARARLI MIDIR?
Türkçe deyişiyle ayaküstü hızlı yemek sistemi batı ülkelerinden devşirilmiş yemek kültürü ile özdeşleşmiş gibidir.Kentlerde hızlı yemek sistemi önemli bir yer tutmaktadır.Pideciler,gözlemeciler,köfteciler park kenarlarında,belirli köşelerde yer tutar.Simitçiler,poğaçacılar her an insanların ayaküstü açlıklarını gidermek için köşe başlarında yerlerini almaktadırlar.Son yıllarda ülkemizde et-tavuk dönerle hemen ayaküstü yenen hızlı yemek sistemi önemli yer tutmaktadır.
Son yıllarda ABD kökenli hamburger adlı ekmek-köfte,İtalya kökenli pizza geleneksel sistemle yarışır halindedir.Bütün bu hızlı yemek sisteminde hijyen ve sağlıklı beslenme kuralları önem taşımaktadır.Batı kökenli sistemin daha standart ve hijyenik olduğu söylenmesine karşın geleneksel sistemde de bu yönde gelişmeler gözlemlenmektedir.
Hijyenin yanında her iki sistemde de menüler önemlidir.Batı kökenli sistemde ekmek içinde köfte,patateskızartması,kola öne çıkmaktadır.Geleneksel sistemde genelde pide ya da yine bir ekmek arası yanında ayran sunulmaktadır.
Hamburger-patates kızartması-kola dan oluşan menü başta C vitamini, A vitamini, kalsiyum olmak üzere besin ögeleri ve antioksidanlar açısından oldukça dengesiz ve kalori değeri yüksektir.Pide-ayran biraz daha dengeli ve kalori değeri düşüktür.Gözleme-ayran da bu özelliktedir.Özellikle sebzeli peynirli saç böreği -ayran daha dengeli bir menüdür.
Hamburgerin eti ve döner yüksek sıcaklıkta hızlı pişirildiğinden Polisiklik Aromatik Hidrokarbonlar (PAH), nitrozamin ve nitrozamid gibi kanser yapıcı ögeleri barındırabilirler.Ayrıca et doymuş yağ alımını artırır.Bunlarla birlikte servis edilen patates kızartması da çok yüksek sıcaklıkta yağ içinde kızartıldığı için yine kanser yapıcı olduğu kuşkuları bulunan akrilamid ve yağın bozulması ile ortaya çıkan diğer oksijenli moleküller nedeniyle kanser riskini artırabilir.Menülerde oksijenli zararlı moleküllerin zararına karşı gelen antioksidanlar da alınmadığından uzun dönemde kanser riskini artırabilir.Bu tür yemekleri ara sıra yemenin sakıncası olmaz fakat et doymuş yağ içerdiğinden ve kızarmış yağda trans yağ asitleri oluştuğundan bu tür yemeklerin günün bir öğününü kapsaması uzun dönemde kardiyovasküler hastalık riskini artırabilir.
