Dont Testisini Gelecek Nesillere Aktarıyorlar
Fethiye’nin unutulmaya yüz tutmuş kültürlerinden olan Dont testisi yapımı, Halk Eğitim Merkezinin açtığı kursta yaşatılmaya çalışılıyor.
Millî Eğitim Bakanlığı Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü, Fethiye Halk Eğitim Merkezi ve İş Kur Müdürlüğü ortaklığında açılan ‘Eski Dont Testisi’ kursunda, kadınlar hem unutulmaya yüz tutmuş kültürlerini geleceğe aktarıyor hem de günlük 35 lira cep harçlığı alarak maddi kazanç elde ediyor.
Fethiye’nin Esenköy Mahallesi’nde açılan kursa, köylü kadınlar yoğun ilgi gösteriyor. Toplamda 15 kursiyerin geldiği kursta; boduç (su koymak için kap), silbiç (çocukların altına konulan lazımlık), buhur tabağı (tütsü yakılan tabak) ve sac taşı (sac altına konulan taş) gibi çeşitli eşyalar yapılıyor.
Fethiye’nin yayla köylerinden getirilen özel kumların suyla karıştırıp sopalarla dövdükten sonra harç haline getiren kadınlar, çarkın üzerinde dönen çamura elleriyle şekil veriyor. Testiler son şeklini aldıktan sonra ateşte pişirilerek, kullanıma hazır hale getiriliyor.
Günümüzde su taşımada testinin yerini plastik ve metal kapların aldığını belirten kadınlar, geçmişte köyün geçim kaynağı ve kültürü olan testi yapımının kurs olarak verilmesine çok sevindiğini söylediler.
Testi yapımının zahmetli bir iş olduğunu söyleyen kursiyerlerin usta yöneticisi Fatma Köse, yapım aşamalarını anlattı. Belli bölgelerde bulunan özel bir toprak getirdiklerini belirten Köse, “Daha sonra bu toprağı döver, eleriz. Suyla karıştırdıktan sonra harç haline getirip bekletiriz. Şekil vermeden önce iyice yumuşatmak gerekir. Destiye şeklini verdikten sonra kor ateşte kuruturuz” dedi.
Kursa gelerek unutulmaya yüz tutmuş kültürüne sahip çıkan 77 yaşındaki Esma Yaman; “Çamurdan süs eşyası yapıyorum. 30 yıldır bu işi yapıyorum. Artık devlet aylık da vermeye başladı” dedi.
Kursiyer Elif Armutçuoğlu; “Kursun açıldığı günden beri geliyoruz. Yapmak isteyenler için çok güzel bir uğraş. Hem gelenek göreneklerimiz kaybolmamış oluyor hem de zaman geçiyoruz” diye konuştu.
Fethiye Halk Eğitim Merkezi Müdürü İsmail Cazağ: “Dont testisi, unutulmaya yüz tutmuş geleneksel el sanatlarımızı kapsamına giren bir kültür. Bizde bunu yaşatma adına Dont testisi yapımı kursu açtık. Bu kursla ilgili programı Bakanlığımıza gönderdik çünkü örnek olabilecek bir çalışma. Bu kursumuz bakanlığımızın hayat boyu öğrenme kurs listesi arasında yok. Bizim gönderdiğimiz bu çalışmayla inşallah bakanlığımız onay verirse kurs listesi içinde Dont testisi yapımı kursu yer alacak” ifadelerini kullandı.
Kursa gelerek Dont Testisi yapımını izleyen Kaymakam Ekrem Çalık; “Bu kursun açılıp devam ettirilmesi buradaki yerel bir kültürün, sanatın geliştirilip yaşatılması demek. Bunu el becerisi arttıkça kalıcı olarak atölyeye dönüştürüp, gerek hobi olarak uğraşmak isteyenler gerekse para kazanmak isteyenler için bir merkez haline gelecek. Bu çalışmayla yeni bir alanı tescil ettirmiş oluyoruz. Stres atmak içinde güzel bir ortam” dedi.
Dont Testisi yapım kursuna gelerek testinin yapılış aşamasını yakından izleyen İlçe Milli Eğitim Müdürü Faruk Kaya, kursta kolları sıvayarak dont testisi de yaptı. Hayatında ilk defa dont testisi yaptığını belirten Kaya; “Çamurla oynayan bir nesiliz. Çamurla oynamaktan öteye bir şey değil birazda şekillendirirsek güzel şeyler çıkacak. Zevkliydi biraz çamura boyandık ama çamur bizim özümüz” dedi.
Dont testisi yapımı kursundan amaçlarının kültürel mirası yaşatmak olduğunu ifade eden Kaya şunları söyledi: “Millet olmanın özelliklerin, devletin bekası, gelecek nesillere kültürümüzün anlatılıp öğretilmesi anlamında bu tür kursları önemsiyoruz. Yaygın Eğitim Genel müdürlüğüne modül olarak eklendi. Bundan sonra dont testisi yapımı diye bir modülümüz var. Bilimsel bir çalışma gibi algılanabilir. Ayrıca İş Kur’un da devreye girmiş olması kurs alanlarımıza maddi desteklenmesi anlamı taşıyor. ”
Dont Testisi kursunu ziyaret eden Kaymakam Ekrem Çalık, İlçe Milli Eğitim Müdürü Faruk Kaya, Halk Eğitim Müdürü İsmail Cazağ daha sonra kursiyerlerle hatıra fotoğrafı çektirdiler.
Haber/Foto Hakan Aykırı
